سهل در عصر پيامبر ( ص ) حضور سهل در ميدانهاى رزم و جهاد ، از عضويت وى در شرطة الخميس يا نيروهاى ويژهء پيامبر ( ص ) آغاز شد . او و برادرش عثمان ، به همراه اصحاب برجسته‌اى همچون سلمان ، مقداد ، ابوذر ، عمار ياسر و . . . هستهء اوليه اين سازمان بودند . « 1 » او در واقعهء بدر از كسانى بود كه شاهد امدادهاى غيبى بوده ، نصرت الهى را به وسيلهء فرشتگان مشاهده كرد . سهل در اين باره مىگويد : هر يك از ما كه با شمشير به يكى از مشركان اشاره مىكرديم ، پيش از رسيدن شمشير به او ، سرش از تن جدا مىشد . « 2 » همچنين سهل در احد ، از جمله كسانى بود كه پايدارى و مقاومت كرده ، با پيامبر ( ص ) تا پاى مرگ پيمان بسته بودند . وقتى مردم فرار كردند ، او در كنار پيامبر ( ص ) پايدار ماند و با تيراندازى ، از آن حضرت دفاع كرد . در اين هنگام ، رسول خدا ( ص ) مىفرمود : به سهل تير برسانيد چون او تيرانداز ماهرى است . « 3 » سهل در زمان على ( ع ) پس از رحلت پيامبر ( ص ) و سلب خلافت از حضرت على ( ع ) ، گروهى از ياران رسول اللَّه ( ص ) تصميم گرفتند كه در مسجد پيامبر ( ص ) در حضور جمع ، از امامت اميرمؤمنان على ( ع ) دفاع كنند . آنها دوازده تن از برجسته‌ترين ياران پيامبر ( ص ) بودند كه يكى پس از ديگرى از جا برخاستند و به خلافت و امامت اميرمؤمنان على ( ع ) شهادت دادند . از جمله اين گروه سهل بن حنيف انصارى است . « 4 » اولين اقدام حضرت على ( ع ) پس از رسيدن به خلافت ، عزل كارگزاران عثمان و جايگزينى افراد با تقوا و با صلاحيت به جاى آنها بود كه از آن جمله بركنارى معاويه از شام و انتصاب سهل بن حنيف به جاى او بود . سهل چون در بين راه به نيروهاى معاويه برخورد كرد ، ناچار شد به نزد امام برگردد . « 5 »

--> ( 1 ) . اختصاص ، شيخ مفيد ، ص 3 ( 2 ) . كامل ، ج 2 ، ص 129 ( 3 ) . مغازى ، ج 1 ، ص 253 ( 4 ) . خصال ، شيخ صدوق ، ج 2 ، ص 59 ( 5 ) . كامل ، ج 3 ، ص 201